Тема: Бәйлек һәм бәйлек сүзләр.


Максат: бәйлек һәм бәйлек сүзләр турында төшенчә бирү; балаларның уйлау, фикерләү сәләтен, иҗади активлыгын, дөрес язу күнекмәләрен үстерү, табигатькә, кошларга сакчыл караш тәрбияләү.


Җиһазлау; материал: А. Х. Нуриев, Ч. М. Харисова “Татар теле”, карточкалар, тест, күл, аккошлар рәсеме, компьютер, буяу карандашлары.

1. Оештыру

Бүген без сезнең белән күл буена барабыз. (Тактага күл рәсеме куела). 

• 
  Карагыз әле, күлдә нәрсәләр йөзә? (Аккошлар)

Аккошлар сайрый торган кош түгел. (алар ысылдый яки кычкыра)

Алар безгә төрле уеннар, биремнәр дә әзерләп куйганнар. Сез аларның биремнәрен үтәргә әзерме?


2. Матур язу.


3. Актуальләштерү.

- Балалар аккошлар сезгә бирем әзерләгәннәр. Карточкада бирем, сүзләрне буярга.

(Исем-зәңгәр, сыйфат-кызыл, фигыль – яшел)

Акыллы бәрәңге өчен

Белән китте шатлык

Сөйли юмарт кебек

Җөмлә йөгерә яшел

• 
  Хәзер тикшерәбез.

Исемнәрне, сыйфатларны нинди сорау куеп таптыгыз?

• 
  Кайсы сүзләр буямыйча калды (белән, өчен, кебек)
• 
  Ә ни өчен буямадагыз? (сорау куеп булмаганга)

Экранда 1 слайд: 

сорауга җавап бирми

4. Яңа теманы аңлату.

- Сорау куеп булмаган сүзләр ни өчен кирәк?

Иҗади диктант (нокталар урынына сүзләр куеп язу)

... белән бардым, ... турында уйлау, ... таба йөгерәм, ... өчен сөйми, ... башка бармыйм, ... соң килеп җиттем.

• 
  Асларына сызган сүзләрне төшереп калдырып уку. Аңлашыламы?
• 
  Алар ни өчен кирәк? 
• 
  Сүзләрне бәйләп тору өчен кирәк

Экранда 1нче слайд чыгып бетә

Бәйлек һәм бәйлек сүзләр


Сорауга җавап бирми

Бәйлекләр:

Белән, өчен, аша,

сыман, шикелле, аркылы, хәтле,

таба, кадәр, бирле, һ. б.


Сүзләрне бәйли.

Бәйлек сүзләр

ас, өс, арт, ал, ян, урта, буй, һ. б. 

(слайд.) хор белән уку

• 
  Бәйлекләрне истә калдыру өчен гади урындык ярдәм итәр. (Урындыкның бу алды (арты, өсте, уртасы, яны, кыры әйләнде))

5. Физ-ка.

6. Ныгыту.

Дәреслек белән эш.

1) кагыйдәләрне уку;

2) 87 нче күнегү. (аңлату, яздырып эшләү).

3) Аккошлар биреме. “Кем тизрәк” уены. Сүзләрне өйләргә урнаштыру

Исем, бәйлек, сыйфат

Шикелле, ямьле, япь-яшь, кадщр, диңгез, өчен, өстәл, өстеннән, матур, балык, акыллы, малай, белән, мәктәп, зур, су, якты, агач.


4) тактада күнегү эшләү

Җөмләләрне тулыландыру.

Күлдә яшәүче балыклар ... кошларны куркытмагыз. Күл безнең ... күп нәрсә бирә. Күл сулыкларны пычратмагыз!

5) Әңгәмә. Табигать турында

Йомгаклау.

• 
  Без бүген нинди сүзләр турында сөйләштек?
• 
  Аларның үзенчәлеге нәрсәдә?
• 
  Алар ни өчен кирәк?

Ә хәзер без тест эшләрбез.

Тест бик җайлы. Әйе (+) яки юк (-) дип кенә җавап бирәсе.

Сораулар.

1. Татар телендә телендә бәйлекләр һәм бәйлек сүәзләр бар.

2. Бәйлекләр сүзләрне бәйли.

3. Бәйлекләр килеш белән төрләнә.

4. Белән бәйлеге? Соравына җавап бирә.

5. Яшел сүзе бәйлек

6. Өс, ас, ян, ал, арт-бәйлек сүзләр.

7. Кебек, сыман, шикелле-бәйлекләр.

8. Көрәк белән казу сүзтезмәсендә белән бәйлеге исемнән сон килә.

9. Бәйлекләр сорауга җавап бирми, аларның мәгънәсен аңлатып булмый.


Өй эше: 88 нче күнегү. Бәйлекләр куеп уку, эчтәлеген сөйләү.